مفهوم‌شناسي و جايگاه دکترین مهدويت

فرستادن به ایمیل چاپ

اصطلاح «دكترين» و يا به بياني «آموزه»، از واژه‌ها و مصطلحاتي به شمار مي‌رود كه به تازگي وارد مباحث و ادبيات مهدويت‌شناسي شده است.  صاحب‌نظران درباره وجه تسميه، ميزان رسايي و كاربرد دكترين مهدويت، اختلاف نظر دارند. حتي برخي، اصطلاحات ديگري را براي اشاره به اين موضوع پيش‌نهاد داده‌اند.
تعريف لغوي و اصطلاحي دکترين و نوع کاربرد آن
واژه «Doctrina» در زبان لاتين به معناي دکترين، آموزش و علم مي‌باشد. کلمه Doctrine با تلفظ، املا و معاني مشابه نيز به زبان‌‌هايي مانند انگليسي و فرانسوي راه يافته است. براي نمونه، اين اصطلاح در سال 1160ميلادي به معناي علم و دانستن وارد زبان فرانسه شد و ريشه آن در اين زبان از کلمه «docere» به معناي آموزش دادن است. دکترين در زبان فارسي به اصطلاح «آموزه» ترجمه شده، هر چند در لغت‌نامه‌‌هاي عمومي به معناي اصول، عقيده، مجموعه عقايد پيروان يک مکتب و نيز پيش‌نهادها ترجمه شده است. فرهنگ‌ لغت‌هاي غيرفارسي، مترادف‌‌هايي مانند دگم (نکات و اصول ترديدناپذير)، تئوري، افکار، سيستم، تز، مذهب و فلسفه براي دكترين ياد كرده‌اند، اما شايد بتوان چند تعريف ديگر را براي بيان كاربرد دكترين به اجمال ارائه كرد:
1. مجموعه‌اي از مفاهيم که با تأکيد بر صدق خود، مدعي ارائه تفسيرهاي لازم در عرصه‌‌هاي عملي و کنش‌هاي حيات بشري و الگوهاي ضروري براي هدايت و اداره حيات مزبور در اين قلمروند؛
2. مجموعه آرا، عقايد، سازوکارها و راه‌کارها و آموزش‌‌ها که تفسيرهاي راه‌بردي از حوزه‌‌هاي اساسي حيات بشر در عرصه‌‌هاي نظري و عملي را براي به‌زيستي و مديريت بهينه حيات فردي و جمعي بشر ارائه مي‌دهند؛
3. مجموعه افکار و عقايد مکتبي ادبي يا فلسفي يا اصول ترديدناپذير يک مذهب.
دکترين‌‌ها مي‌توانند در عرصه‌‌هاي مختلف مذهبي، فلسفي، اخلاقي، هنري، ادبي، سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي ارائه شوند.

منبع:نگرشی نو به آموزه مهدویت، دکتر بهرام اخوان کاظمی


صفحه ی کنونی: دکترین مهدوی دکترین مهدویت مفهوم‌شناسي و جايگاه دکترین مهدويت