هاليوود امپرياليسم فرهنگي

فرستادن به ایمیل چاپ

زندگي دنياي امروز به شدت، سنگيني سايه رسانه‌هاي جهاني را در خود احساس مي‌کند. انحصارات رسانه‌اي، تمامي روابط و مناسبات بشري، چه در دوران جنگ و چه در دوران صلح را متأثر از خود ساخته است.
به يقين حوزه‌هاي فرهنگي و تعاملات سياسي ـ اجتماعي جوامع بشري، بيش از ديگر حوزه‌ها تحت چنبره امواج الکترونيکي و سايبرنتيک قرار دارند.
در واقع امروزه رسانه‌هاي نظام سلطه جهاني مهم‌ترين محمل تحميل سلطه فرهنگ ليبراليستي و مهم‌ترين ابزار تهديدات نرم فرهنگي هستند که امنيت فرهنگي، سياسي و اجتماعي کشورهاي مختلف را نشانه رفته‌اند. اين پديده که همان امپرياليسم فرهنگي است، چنين توصيف گرديده است:
«منظور ما از امپرياليسم فرهنگي، ظريف‌ترين نوع سياست امپرياليستي است. هدف آن تصرف ارضي يا کنترل حيات اقتصادي نيست. امپرياليسم فرهنگي تلاش دارد تا در ذهن انسان به عنوان ابزاري براي تغيير روابط قدرت ميان دو يا چند دولت، غلبه نمايد و آن را کنترل کند. اگر بتوان تصور کرد که فرهنگ يا به طور خاص، ايدئولوژي سياسي کشوري (همانند واحدهاي غربي) با همه اهداف انضمامي امپرياليستي خود ذهن شهروندان برخي ديگر کشورها (همانند واحد‌هاي جهان اسلام) را تسخير نمايد، در اين شرايط، جهان غرب خواهد توانست به موفقيت کامل‌تري برسد و بيش از هر فاتح نظامي يا ارباب اقتصادي، زمينه با ثباتي براي تفوق خود ايجاد کند. نقش امپرياليسم فرهنگي در دوران نوين، مکمل ساير روش‌هاست».[1]
بي‌ترديد يکي از قدرتمندترين ابزار، جهت امپرياليسم فرهنگي توسط غرب، رسانه‌هاي آمريکايي با محوريت صنعت فيلم‌سازي هاليوود مي‌باشد. اين موضوعي پذيرفته شده است که جهان بيني آمريکايي پيش از آن‌که از هر طريق ديگري مطرح شود، از طريق هاليوود منتشر مي‌شود.[2] امروزه نظريات و تزهاي آن دسته از انديشمندان غربي که تابع سياست‌هاي دولت خود هستند، پس از بيان شدن توسط آنان، توسط رسانه و به ويژه هاليوود به جهان القا مي‌شود و آن را به عنوان ايدئولوژي برتر مطرح مي‌کنند.
اگر به تعبير «پروفسور نوام چامسکي» نخستين کارکرد شرکت‌هاي بزرگ روابط عمومي، تبليغات، سينما و تلويزيون، کنترل افکار است،‌ پس بايد در پس هر سکانس، تصوير و سخني يک تز و ايدئولوژي نهفته باشد. چامسکي اين تله رسانه‌هاي غربي را چنين توضيح مي‌دهد: «در پس ظاهر بي‌طرفانه شرح مسائل اجتماعي ـ از طريق گزارش‌هاي تلويزيوني، تحليل‌هاي سياسي يا اخبار راديو ـ پيش فرض‌ها و اصول ايدئولوژيکي‌اي نهفته ‌است که وقتي آنها را افشا مي‌کنيم، فرو مي‌ريزند».[3]
از اواخر دهه نود ميلادي، رشد سريع توليدات آخرالزماني از سوي اربابان صهيونيستي و رسانه‌هاي غربي، به ويژه هاليوود، اراده جدي اربابان دنياي جديد را براي آفرينش مدلي از آينده آشکار کرد.
بي‌شک، ظهور انقلاب اسلامي ايران، فرو پاشي شوروي، زوال قدرت آمريکا و رويکرد نوع بشر به معنويت و معنا و نگراني‌هايي که بشر امروز بدان دچار آمده است، دلايل اساسي اين توليدهاي رسانه‌اي براي دستگاه رؤياسازي غرب (هاليوود) بود.[4]
در الهيات ديني، آخرالزمان را به سه مرحله تقسيم مي‌کنند:
ـ برهه اول، دوره پيش از ظهور منجي و دوره فتنه‌ها و آشوب‌هاست.
ـ برهه دوم، عصر ظهور منجي و دوره نبرد خير و شر است.
ـ برهه سوم، دوران پس از پيروزي حق بر باطل و عصر آرامش است.
هاليوود با استفاده از قدرت تصويرگري خود، آغاز به بهره برداري سياسي و ديني (اما قدم به قدم و آرام) از اين سوژه ناب نموده و مؤلفه‌هاي مورد نظر خود را در فيلم‌هاي مختلف به کار برده است. از جمله مؤلفه‌هاي به‌کار برده شده در فيلم‌هاي آخر‌الزماني از اين امور مي‌توان نام برد:
1. نزديک شدن به پايان دوران
تلاش رسانه‌هاي غربي در اين است که قرار گرفتن در عصر پاياني زمين و پايان دوران را به مخاطبان خود القا کنند تا مخاطبان بيش از پيش به دنبال منجي و نجات بخش پاياني گشته و خود را نجات دهند. اين مطلب در سال‌هاي اخير به طور جدي با فيلم‌هايي مانند «بابل پس از ميلاد»، «2012»، مستند «پيشگويي‌هاي نوستراداموس 2012» و... به نمايش درآمد. اين پيام، مقدمه‌اي جهت معرفي منجي مورد قبول هاليوود به جهانيان در پايان دوران است.


2. پر رنگ کردن نقش دولت آمريکا در نجات از مشکلات
از زماني که استعمار جديد با رهبري آمريکا در دنيا شکل گرفت، سردمداران اين کشور خود را ارباب و نجات بخش دنيا معرفي نموده‌اند. جان آدامز (جانشين جورج واشنگتن) در سال 1765 چنين مي‌نويسد: «من هميشه تأسيس آمريکا را خواست خداوند براي رهايي بشريت از بندگي و بردگي دانسته‌ام».[5]
همچنين «نيکسون» ديگر رييس جمهور دولت آمريکا ادعا مي‌کند: «خدا با ملت آمريکاست. خواست خداوند اين است که آمريکا رهبري دنيا را به‌دست بگيرد».[6]
امروزه کليساهاي انجيلي در آمريکا، گسترش الهيات پروتستاني خود را در قالب تکيه بر دولت آمريکا ديده و جهت تفوق اين آيين در منطقه خاورميانه به رؤساي جمهور آمريکا متوسل شده و جسورانه آنها را منتخب خدا مي‌دانند: «در چنين دوره سرنوشت‌ سازي که شيطان به آمريکا ضربه زده، پيروان کليساي انجيلي معتقدند که جورج بوش منتخب خداست و در اين حکمتي نهفته است».[7]
از اين رو هاليوود در فيلم‌هاي متعددي همچون، «آرماگدون»، «امگاکد»، «مگيدو 2»، «پيشگويي‌‌هاي مردي که فردا را ديد» و «2012» مغز متفکر و نجات بخش را رييس جمهور و دولت آمريکا دانسته و ابرمردهاي دوران، به صورت يک چهره آمريکايي مانند «آرنولد شوارتزنگر» معرفي مي‌شوند. به گونه‌اي که آرنولد خود را هم‌تراز با ابرمرد نيچه دانسته و مي‌گويد: «فکر مي‌کنم پس از نيچه، من تنها کسي هستم که آوازه‌اش در کو‌ه‌هاي آلپ پيچيده است و من همان ابر انساني هستم که نيچه از آن سخن رانده است.»[8]


3. دشمن تراشي و دشمن بودن مسلمانان
دولت آمريکا ضعف‌هاي اقتصادي و انگيزه جنگ افروزي‌هاي خود را در پس چهره دشمني ترسناک و تروريست پنهان مي‌کند، و در ميان ملت خود اين احساس کاذب را پديد مي‌آورد که هر لحظه از طرف دشمنان ملت، مورد هجوم قرار مي‌گيرند.
اين تفکر و نظريه با توجه به مراحل ذکر شده از دوران آخرالزمان، با شگردي خاص در هاليوود به تصوير کشيده شده است. در قدم نخست، هاليوود پس از ترسيم مثلثي که رؤوس آن (منجي، کشور خير و مورد هجوم و نيروهاي شر) مي‌باشد، در قالب تصاوير القا مي‌کند که شما (ملت) توسط عوامل فضايي و يا طبيعي (سيل، آتش فشان، زلزله و...) مورد هجوم قرار گرفته‌ايد و در طي سکانس‌هاي مختلف، افرادي که توسط دولت آمريکا انتخاب شده و مشخصاً آمريکايي هستند، دنيا را از اين خطر و شرور نجات مي‌دهند.
منجي (آمريکايي)
مردم مورد هجوم
قرار گرفته
نيروي شر (اعم از فضايي‌ها، زلزله، سيل)
مردم
نيروي شر(مسلمانان)
منجي (آمريکايي)
در گام بعدي اين دشمن و عوامل شر مصداق عيني‌تر و انساني پيدا مي‌کند که اين افراد کسي جز چهره اسلامي و مسلمانان نيستند.
اين القاي تفکر در صدها فيلم و سريال هاليوودي خود را نشان داده است؛ از آن جمله مي‌توان به فيلم‌هاي «مجموعه دروغ‌ها»، «u 93»، «24» و... اشاره نمود.
نکته آخر آن‌که لازم است نهادهاي فرهنگي مرتبط به امور رسانه‌اي با دادن تحليل درست و به موقع و آگاهي بخشي سريع به جامعه، تأثيرات ناخودآگاه اين کارخانه فيلم سازي را از بين برده و تفکر پس پرده‌اي فيلم‌ها را برملا سازند.




--------------------------------------------------------------------------------

[1] . هانس مورگنتا، سياست ميان ملت‌ها، ص114، به نقل از رويارويي غرب معاصر با جهان اسلام، ابراهيم متقي ص37.

[2] . محمد مهدي سمتي، عصر سي ان ان و هاليوود، ص29.

[3] . دنيس رابرت، نگاهي انتقادي به سياست آمريکا (گفتگو با نوام جامسکي)، ص8.

[4] . محمد حسني، فرهنگ و رسانه‌هاي نوين. ص112.

[5] . پروفسور روژه گارودي، آمريکا ستيزي چرا؟،  ص13.

[6] . همان. ص14.

[7] . ابراهيم متقي، رويارويي غرب معاصر با جهان اسلام، ص89.

[8] . محمد حسني، فرهنگ و رسانه‌هاي نوين. ص127.



صفحه ی کنونی: هالیود هاليوود امپرياليسم فرهنگي