سیر و سلوک عاشقانه

فرستادن به ایمیل چاپ

سلوک و حرکت در وادي عشق از نظر اهل بصيرت بر اساس آية مبارکة «يَأتي اللهُ بِقَومٍ يُحِبُّهُم وَ يُحِ بُّونَهُ» [1] به دو نوع و قسم است:

1) سلوک محبّيه؛2 )سوک محبوبيّه.

سلوک مُحبّيه: آن است که سالک کوي دوست، پس از عمري تلاش، مجاهدت، رياضت و پيمودن منازل صعب العبور، به وادي وصال مي­رسد. سالک مُحبّيه، آغاز سلوکش با کوشش است و در ادامة سلوک، کوشش جناب سالک با کشش حضرت معشوق همراه مي­شود.

سلوک محبوبيّه: آن مي­باشد که سالک راه عشق، پيش از آن که پاي کوشش در راه نهد، سلوک با کشش جناب حضرت دلدار آغاز مي­گردد و سالک بي­کوشش و رياضت­هاي سخت، و تنها با پروازي عاشقانه به چشمة وصال مي­رسد و از جام وصال دوست، سيراب مي­گردد. در حقيقت سالک محبوبيّه کسي است که نخست به کمند کششِ جناب محبوب ربوده مي­شود و به وسيلة مغناطيس بسيار قوي جذبه، به سراپردة حضرت معشوق برده مي­شود. در ادامة سلوک، سالک محبوبّيه، در درياي عميق کوشش غوطه­ور مي­شود و کشش و کوشش همراه هم مي­شوند و سالک قدم به قدم به کوي سبز جناب يار نزديک مي­گردد.

با مطالعة محبان و منتظران امام عصر مي­توان چنين گفت که: هر کدام از اين دو نوع سلوک (محبيه و محبوبيه) در ميان آنان وجود دارد ؛ يعني اين که جمعي از دوستان و منتظران حضرت مهدي عليه السلام سالک محبيه هستند و عده­اي ديگر از اين عاشقان سالک محبوبيه
مي­باشند.

آيت الله قاضي طباطبايي(سالک محبيه)

همة کساني که در سلوک مهدويه پا نهاده­اند و رهسپار خيمة سبز وصال مولايمان حضرت صاحب­الامر عليه السلام هستند، مرحوم جناب قاضي طباطبايي را به خوبي مي­شناسند و با عظمت و افتخار، نام قاضي، اين مرد توحيد و عرفاني را بر زبانشان جاري مي­کنند.

جناب قاضي در مکتب توحيدي خود، بزرگ مرداني پرورش داده است که هر کدام از آن رادمردان، بنيانگذار مکتب­هاي فکري، فلسفي فقهي و عرفاني در عصر و زمان خويش بوده­اند. مرحوم علامه طباطبايي، سيد هاشم حداد، آيت الله شيخ حسنعلي نجابت، آيت الله محمد تقي آملي و حضرت آيت الله العظمي جناب محمد تقي بهجت.

مرحوم سيد هاشم حداد مي­فرمايد:

«استادم جناب قاضي، در قيام و قعود، در تغيير از حالتي به حالت ديگر، خيلي کلمة يا صاحب الزمان را بر زبانشان جاري مي­کردند[2]

جناب مرحوم قاضي بزرگ، آشناي کوي حضرت مهدي عليه السلام است. او محرم اسرار مولايش مي­باشد. جناب عارف بزرگ حضرت قاضي طباطبايي، آن قدر سلوک کرده است که امام عصر او را به خيمة سبز خود راه دهد.

کي رفته اي ز دل که تمناي کنم تو را کي بوده اي نهفته که پيدا کنم تو را

غيبت نکرده­اي که شوم طالب حضور پنهان نگشته اي که هويدا کنم تو را

با صد هزار جلوه برون آمدي که من با صد هزار ديده تماشا کنم تو را

طوبي و سدره گر به قيامت به من دهند يک جا فداي قامت رعنا کنم تو را

زيبا شود به کار گه عشق، کار من هر گه نظر به صورت زيبا کنم تو را

«فروغي بسطامي»

حال مي­خواهيم از سلوک جناب قاضي سخن بگوييم:

در احوالات جناب حضرت قاضي طباطبايي آمده است که چهل سال شبانه روز در وادي توحيد و عرفان گام زده منازل بسياري طي کرد. از گردنه­هاي بلند و صعب العبور، گذر کرد. او طالب وصال يار بود.

دست از طلب ندارم تا کام من برآيد يا تن رسد به جانان يا جان ز تن برآيد

بنماي رخ که خلقي واله شوند و حيران بگشاي لب که فرياد از مرد و زن برآيد

جان بر لبست و حسرت در دل که از لبانش نگرفته هيچ کامي، جان از بدن برآيد

از حسرت دهانش آمد به تنگ جانم خود کام تنگ دستان کي زان دهن برآيد

«حافظ»

پس از چهل سال، به او مي­گويند که کليد عشق و حوالة عشق در دستان با کرامت و با کفايت سالار عارفان و عاشقان، امام شهيدان حسين بن علي عليه السلام است . کوشش چهل سالة مرد افکن جناب عارف توحيدي حضرت آيت الله قاضي طباطبايي با کشش معشوق عالميان حضرت اباعبدالله الحسين عليه السلام همراه مي­گردد و جناب قاضي در نهايت به وسيلة علمدار رشيد کربلا جناب عباس بن علي عليه السلام گام در وادي عشق حسيني مي­نهند و پروازش به سوي بلندترين قله­هاي توحيدي و عرفاني آغاز مي­گردد.

لبيک اگر عشق اين و اينش ابتلاست عاشقي کار حسين کربلاست

اندر اين صحرا جز او ديّار نيست صعوه[3] را بر قاف عنقا بار نيست

جز حسين اين ره به سر نابرده کس عشق اگر اين است عاشق اوست بس[4]

جناب قاضي سرانجام به قلة بلند توحيد و عرفان گام نهاد و به مقام با عظمت تشرف نايل آمد.

چهل سال در آتش هجران سوختن و به شکوه و گلايه لب نگشودن کار بزرگ مرداني چون قاضي است و بس.

از ثبات خودم اين نکته خوش آمد که به جور در سر کوي تو از پاي طلب ننشستم

»حافظ»

بياييد از کوشش­هاي خستگي ناپذير و استقامت شگفت­انگيز جناب قاضي کمي سخن بگوييم. ايشان در حلقة ياران صاحبدل خويش فرمود: «اگر به جست و جوي آب، زمين را کندي، نبايد خسته و نااميد شوي. اگر وقتش باشد به آب مي­رسي؛ وگرنه نااميد مشو که بالاخره به آب مي­رسي و حتي آب برايت فوران مي­کند.

آيت الله سيد علي قاضي طباطبايي، هميشه نماز مغرب و عشا را در حرمين شرفين امام حسين عليه السلام و حضرت باب الحوائج جناب اباالفضل العباس به جا مي­آورد. امشب قصد دارد، به حرم ماه بني هاشم عليه السلام برود.

هنوز چند قدمي به حرم مطهر علمدار کربلا، مانده است. مجنوني از سلالة مجنونان سيد شهيدان عالم بر سر راه او قرار مي­گيرد.

گفت که : ديوانه­نه­اي لايق اين خانه نه اي رفتم و ديوانه شدم، سلسله بندند شدم

«مولانا»

آن مجنون ترک زبان، به سيد علي قاضي مي­گويد: «سيد علي! سيد علي! امروز مرجع اوليا در تمام دنيا حضرت ابوالفضل عليه السلام است. سيد علي قاضي، آن قدر سر در گريبان است که متوجه نمي­شود آن سيد چه مي­گويد: به حرم حضرت عباس عليه السلام مي­رود. اذن دخول و زيارت و نماز زيارت مي­خواند و آماده مي­شود که در پيشگاه قدسي ماه بني هاشم نماز بگزارد.

«تکبيره الاحرام را که مي­گويد، مي­بيند که وضع در اطراف حرم حضرت عباس به طور کلي عوض مي­شود. آن گونه که نه چشمي تا به حال ديده و نه گوشي شنيده و نه به قلب بشري خطور کرده است. قرائت را کمي نگه مي­دارد تا وضع تخفيف يابد و دوباره نماز را ادامه مي­دهد. مستحبات را کم مي­کند و نماز را سريع­تر از هميشه به پايان مي­رساند. به حرم امام حسين عليه السلام نمي­رود و به دنبال جايي خلوت رفته و براي اين که با اهل منزل هم رو به رو نشود به پشت بام مي­رود، آن جا دراز مي­کشد و دوبارة آن حال مي­آيد و بيش­تر مي­ماند. تا اهل منزل سيني چاي را مي­آورد، آن حال مي­رود. نماز عشا را مي­خواند و دوباره آن وضع بر مي­گردد؛ چيزي که تا به حال حتي به گفتة خودش يک ذره­اش را هم نديده است و حالا که ديده نه مي­­تواند در بدن بماند و نه مي­تواند بيرون بيايد. دوباره که شام را مي­آورند، آن حال قطع مي­شود و نيمه شب دوباره بر مي­گردد و مدت بيش تري طول مي­کشد.[5]

سخن سالکان محبيه در سير و سلوک عاشقانة خودشان اين است:

هله نوميد نباشي که تو را يار براند اگر امروز براند نه که فردات بخواند

که اگر بر تو ببندد همه درها و گذرها در ديگر بگشايد که کس آن راه نداند

در به روي تو ببندد، تو مرو صبر کن آن جا که پس از صبر تو را او به سرصدر نشاند

دلِ من گرد جهان گشت ، نديدش مثالش به که ماند؟ به که ماند؟ به که ماند ؟ به که ماند؟

«مولوي»

آيت الله قاضي طباطبايي اين سالک محبيّه، اينک خود محبوب خداي خويش و حضرت مهدي عليه السلام واقع شده و بسياري از سالکان وادي عشق مهدوي به مدد جناب قاضي بزرگ به ديدار و محبت امام زمان نايل شده­اند.

«روزي در محضر حضرت استاد آيت­الله فاطمي­نيا بودم . ايشان ماجراي شگفت انگيزي در خصوص سالک محبيّه حضرت آقاي قاضي بزرگ نقل فرمود که به شما خوانندگان ارجمند اين حکايت پراسرار را تقديم مي­کنم.

خاني از اهالي هندوستان به قصد تعليم علوم ديني راهي نجف اشرف مي­شود. او کسي را نمي­شناخت نمي­دانست چه درسي را از کدام استاد بياموزد. استادان زيادي در رشته­هاي مختلف علوم ديني ، کُرسي تدريس داشتند و اين جويندة دانش دچار تحير مي­گردد. او براي نجات از اين تحير و سرگرداني، رهسپار مسجد سهلة کوفه مي­شود. با مولايمان حضرت صاحب الزمان درد دل مي­کند و به دامن امام عصر عليه السلام دست توسل مي­زند. اين طلبة جوان به امام زمان عليه السلام عرض مي­کند: يا صاحب الزمان! مرا به استادي راهنمايي بفرماييد که هم مرا اخلاق بياموزد و هم فقه و هم دست مرا بگيرد و از وادي­هاي صعب العبور عرفان عبور دهد. او با اصرار اين خواستة خودش را با امام زمان در ميان مي­گذارد.

صدايي به گوش او مي­رسد که تو بايد بروي پيش قاضي طباطبايي و عرفان ، فقه و اخلاق را از او بياموزي.

طلبة جوان مي­گويد: من آقاي قاضي را نمي­شناسم. به يک­باره نوري داخل مسجد سهله مي­درخشد و شخصي با هئيتي پر جلال در وسط مسجد ظاهر مي­شود. او کسي نبود جز جناب قاضي بزرگ. حضرت قاضي طباطبايي با دست به سينة خود اشاره مي­کند و مي­فرمايد: مرا مي­گويد. بيا پيش خودم.

طلبة جوان رهسپار حوزة علمية نجف مي­شود و استادش را که حضرت ولي عصر عليه السلام نشان داده بود، مي­يابد و درس در پيشگاه جناب قاضي آغاز مي­گردد.

هنوز سخن ما دربارة جناب قاضي و سلوک محبيّه به پايان نيامده است در شمارة بعدي اين ماجرا و سفر شگفت را پي مي­گيريم.




1- سورة مائده، آيه54.

2- روح مجرد، ص513.

2- صعوه: نام پرنده­اي است کوچکتر از گنجشک.

3- آتشکده نيّر تبريزي.

2- عطش، ص26 و 25.

 

پدیدآونده: دکتر محمود رفیعی

Families in Europe who are facing variant health problem, these families can buy medicaments from the Web without prescription. There are different situation when people need purchase remedies from online pharmacy. What drugs exist? For example Temovate cream is a topical corticosteroid. This remedy works by depressing the release of various chemicals that cause redness. Undoubtedly, you have to check with your soundness care purveyor to see whether one of these medicines is a right choice for you. Cialis is a cure used to treat variant illnesses. What do you already know about order cialis online? What is the most momentous info you should know about order cialis online without prescription? As sure as a gun, for a lot of men, bringing up the problem in the first place is the toughest step. Men suffer from erectile disfunction need vocational help. Some treatments will include couples therapy. A common class of antidepressants, which include Lexapro may cause problems in bed. There are side effects possible with any type of drug. Like all medicines, Cialis can cause variant objectionable effects. Remember, if you have more questions about Cialis ask your physician.


صفحه ی کنونی: فرهنگ و ادب انتظار در فرهنگ و ادب سیر و سلوک عاشقانه